Jeleń występuje prawie w całej Europie za wyjątkiem Islandii, północnej Skandynawii, przeważającej części Włoch, Albanii i Grecji.
W Polsce występuje zasadniczo w całym kraju ale nie wszędzie jest jednakowo liczny. Największe zagęszczenie notuje się w Polsce północnej, zachodniej i południowo- wschodniej. W obrębie gatunku Cervus elaphus L zwanego jeleniem europejskim, wyodrębniono wiele podgatunków i form regionalnych, odmiennych pod względem morfologicznym.
Wymiary i ciężar ciała jelenia różnią się nie tylko u obydwu płci, byk (samiec) jest bowiem znacznie większy od łani (samicy) ale wykazują też dość znaczne wahania na obszarze występowania gatunku. Dla przykładu tusza byka, należącego do najmniejszej formy zachodniej, pochodzącej z Sardynii i Korsyki, po wypatroszeniu waży przeciętnie około 80 kg, w Szkocji do 100 kg, a w Niemczech 120 kg, po czym kierunku krajów o klimacie chłodniejszym, osiąga w północno-wschodniej Polsce około 180 kg a w terenach górskich nawet 200- 250 kg. Ciężar łań utrzymuje się w granicach 60 - 100 kg. W warunkach krajowych długość ciała dorosłego jelenia wynosi 170 - 240 cm, wysokość w kłębie 120- 150 cm, długość ogona 12 - 15 cm.
Głowę byka zdobi wieniec (poroże) stanowiący oręż niezbędny w walkach o samice oraz przydatny do obrony przed wrogami. Osiąga on niekiedy imponującą wielkość, bowiem długość tyk może dochodzić do 130 cm a ciężar do 12 - 14 kg. Jest on obsadzony na wyrastających z kości czołowej możdżeniach i jest tworem kostnym corocznie zrzucanym i nakładanym ponownie. Jeleń zmienia suknię (okrywę włosową) dwa razy do roku wiosną i jesienią.
Jeleń jest typowym mieszkańcem lasu. Odpowiadają mu zwłaszcza bogate w podszyt lasy liściaste i mieszane w których obok starszych drzewostanów występują zwarte młodniki, łąki śródleśne i bagienka. Lubi teren falisty i zasobny w wodę.
Jeleń jest zwierzęciem stadnym, żyjącym przez większą część roku w mniejszych lub większych chmarach. Okres rykowiska (rui) przypada przeważnie w drugiej połowie września i trwa mniej więcej do połowy października. Pożywienie jelenia stanowią trawy, zioła, młode pędy drzew i krzewów, grzyby ponad to igły i kora drzew iglastych, jak również zboża, rośliny pastewne i okopowe.
Zimą zwiększa się w pokarmie jelenia udział żeru grubowłóknistego, w tym bowiem czasie zjada on dużo pędów i kory drzew iglastych i liściastych, zimozielone liście jeżyn, różne krzewinki (głównie wrzos i borówki), porosty a także żołędzie i brukiew.
Jeleń swoim żerowniem wyrządza znaczne szkody w drzewostanach jak i w uprawach rolnych. Na terenie Nadleśnictwa Spała jeleń występuje dość licznie. Stan inwentaryzacyjny na dzień 31 marca 2002 wynosi 493 sztuki w tym 194 - byki i 299 łanie. Roczne pozyskanie jeleni kształtuje się na poziomie 107 sztuk. W Ośrodku Hodowli Zwierzyny Nadleśnictwa Spała jeleń z sarną i dzikiem jest podstawowym gatunkiem dostarczającym znacznych ilości cennej dziczyzny jak również jest pożądanym obiektem polowań dewizowych.
