W dniu 24.09.2007 w czasie naszego pobytu na Litwie byliśmy gośćmi Nadleśnictwa Kretinga. Spotkanie odbyło się na szkółce leśnej, gdzie przyjął nas Nadleśniczy Nadleśnictwa, pracownik szkółki oraz pracownica biura , która jednocześnie była naszym tłumaczem, gdyż pochodziła z mniejszości litewskiej w Polsce a po studiach leśnych w Kownie pracuje na Litwie. Nadleśnictwo obejmuje obszar 75000 ha z czego 35000 ha to lasy państwowe. Lasy państwowe nie zajmują się lasami innej własności, tymi lasami zajmują się agentury leśne.

Terytorium Nadleśnictwa jest bardzo rozległe gdyż sięga aż do morza (rozpiętość 140 km) W lesie pracują podmioty gospodarcze, większość prac aktualnie wykonują harwastery + forwardery. Prace musza być zmechanizowane, gdyż brak rąk do pracy. Pozyskanie drewna oscyluje pomiedzy 113- 125 tyś m3 rocznie.

Oprócz pozyskania drewna Nadleśnictwo posiada hotel, jak również zajmuje się wywozem drewna (95% drewna z lasu wywożone jest przez Nadleśnictwo), posiada własną stacje paliw oraz produkuje sadzonki ozdobne, posiada również obwód hodowlany, na którym występują: dziki, jelenie, łosie sarny, wilki. Nadleśniczy podlega bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu w Wilnie.

Duży nacisk kładzie się na budowę dróg. Drogi buduje się za ok. 200 tyś litów rocznie. Wiek rębności : Św -75 lat, So 100-110 lat. Po obejrzeniu szkółki leśnej i burzliwej dyskusji na temat trudów i wyzwań leśnictwa Litewskiego oraz skonsumowaniu poczęstunku udaliśmy się na nocleg do hotelu w Palandze, gdzie po zjedzeniu kolacji większość z nas udała się na spacer nad morze a potem na zasłużony odpoczynek po trudach całego dnia.

 

Mierzeja Kurońska to wąziutki pasek lądu wbijający się w Morze Bałtyckie, a oddzielający Zalew Kuroński od otwartego morza. W najszerszym miejscu Mierzei odległość pomiędzy zalewem a morzem wynosi 3800 m, natomiast w najwęższym nie przekracza 400 m. Mierzeja Kurońska to również piaszczyste wydmy, z których najwyższe dochodzą nawet do 100 metrów, nadmorskie lasy sosnowe, tradycyjne litewskie osady rybackie, krajobrazy kształtowane przez ludzi, wiatry i morze. Park Narodowy Mierzei Kurońskiej - po litewsku Kursiu Nerija - został założony w 1991 roku. W okresie baz wojsk radzieckich mierzeja była niedostępna dla przeciętnego turysty, co przyczyniło się do utrzymania unikatowego charakteru ekosystemu. Park Narodowy Mierzeji Kurońskiej leży na terytorium litewskim i rosyjskim. W całości jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO. Park obejmuje łącznie 26 474 hektary, z czego 9774 hektary stanowi powierzchnia lądu, 4200 - Zalew Kuroński, a 12 500 hektarów - otwarte morze.

W roku 2005 uległo spaleniu ok. 200 ha drzewostanów sosny górskiej obsadzonej w celu ustabilizowania wydm. Częściowo spalone powierzchnie zostały odnowione głównie sosną, a częściowo pozostawione do naturalnego odnowienia. Na Mierzei znajduje się miejsce gniazdowania kormoranów i innych ptaków. Jest tu ok. 2700 gniazd kormoranów i ok. 500 gniazd innych ptaków.

Park Narodowy Mierzeju Kurońskiej ma długość ok. 90 km. W najszerszym miejscu szerokość lądu wynosi do 9 km, a w najwęższym jedynie 2 km. Park Narodowy podlega bezpośrednio Ministerstwu Środowiska. Na jego terenie znajdują się 4 leśnictwa. Po Parku Narodowym można poruszać się swobodnie za wyjątkiem miejsc gdzie znajdują się stanowiska roślin objętych ochroną ścisłą i wpisanych do czerwonej księgi roślin chronionych. Miejsca te są oznakowane tablicami i jest tam zakaz wchodzenia.

Na terenie Parku Narodowego prowadzą badania ornitolodzy. Rozstawiają siatki do łapania ptaków, co umożliwia zorientowanie się jakie ptaki tu występują oraz jaka jest ich liczebność. W Parku Narodowym prowadzone są zabiegi pielęgnacyjne. Rozpoczęcie cięć uzależnione jest od warunków klimatycznych i siedliskowych (na mokrych terenach dopiero po zamarznięciu ziemi) nie wcześniej jednak niż po 1 września.

Teren, na którym znajdują się ruchome wydmy są podobnym zjawiskiem jak w Polsce wydmy w Słowińskim Parku Narodowym. Jednak na mierzei zajmują znacznie większą powierzchnię niż u nas. Litewskie ruchome wydmy zajmują powierzchnię 1680 ha.

W godzinach popołudniowych gościliśmy w Nadleśnictwie Telszai, gdzie poczęstowano nas obiadem i pochwalono się prowadzonym przez Nadleśnictwo „zwierzyńcem”. Wg. informacji udzielonej przez pracowników Nadleśnictwa Telszai, godziny pracy różnią się nieco od naszych. Rozpoczynają pracę o godz. 8.00, a kończą o godz. 17.00. Gatunkami głównymi w lasach Nadleśnictwa jak i na całej Litwie są: Sosna, Świerk i Brzoza. Występują również niewielkie ilości Olszy czarnej i Szarej, Osiki, Jesionu i Dęba.

Nadleśnictwo na utrzymanie zwierzyńca otrzymuje dofinansowanie z Unii Europejskiej. Aby je dostawać musi prowadzić na tym terenie edukację leśną tzw. lekcje w lesie. W zwierzyńcu znajduje się kilka gatunków zwierząt np. wilki (2 stare i 3 młode), rysie, niedźwiedź, dziki oraz nietypowe dla lasu zwierzęta np. perliczki, kozy, świnka pekińska. Prowadzona jest również reintrodukcja rysia.

Opis nadleśnictwa na przykładzie Nadleśnictwa Zemgele.

Podczas wyjazdu w teren mogliśmy zobaczyć uprawy założone na zrębach zupełnych oraz powierzchnie po wykonanych trzebieżach . Na uwagę zasługuje dość wysoka intensywność cięć w trzebieżach (50–60 m3 na ha),co może być wynikiem konieczności wykonywania szlaków zrywkowych do przejazdu maszyn leśnych.
Dużo uwagi w nadleśnictwie przywiązuje się do stanu dróg leśnych, które mimo trudnych, podmokłych terenów są dobrej jakości.

W średniowieczu Ryga była jednym z najważniejszych portów bałtyckich. Do tego momentu zaczęły się w Rydze jak i całej Łotwie silne wpływy niemieckiej kultury, języka niemieckiego i niemieckie osadnictwo, a sytuacja ta trwała setki lat. Ryga należała do niemiecko-języcznego państwa zakonu kawalerów mieczowych, od 1561 do I Rzeczypospolitej. Od 1621 okupowana przez Szwecję, od 1660 należała do Szwecji. W 1710 okupowana przez wojska rosyjskie, w 1721 włączona do Rosji. W 1796 r. stała się stolicą guberni inflanckiej. W trakcie I wojny światowej zdobyta przez Niemców 3 września 1917.

W centrum miasta, pod monumentalnym Pomnikiem Wolności leżą świeże kwiaty, składane są czerwono-biało-czerwone wieńce, palą się świeczki i znicze, kompania reprezentacyjna niczym przed grobem nieznanego żołnierza trzyma honorowe warty. Zdobiąca szczyt statuy kobieca postać w wyciągniętych ku niebu dłoniach dzierży trzy złote gwiazdy - symbol trzech historycznych prowincji Łotwy: Inflant, Kurlandii i Łatgalii. By poznać Rygę, trzeba w niej po prostu trochę pobyć. Przygodą może okazać się błądzenie po zaułkach Starówki i odkrywanie coraz to nowych jej zakątków. Mimo że zajmuje ona jedynie 0,5 km2 z 307,2 km2 obszaru całego miasta, na każdym kroku spotyka się zabytkowe budowle, stare spichlerze, opustoszałe placyki, dziedzińce. Wzrok przyciąga także słynna ryska secesja, najładniej prezentując się przy Alberta iela, Elizabetes iela i Urlandes iela.

W dniu 28 września 2007 roku uczestniczyliśmy w spotkaniu w Dyrekcji Generalnej Litewskich Lasów Państwowych w Wilnie. Obejrzeliśmy film poglądowy o litewskich lasach oraz zapoznaliśmy się z prezentacja na temat gospodarowania w Lasach Państwowych na Litwie. Naszym gospodarzem był Pan Petras Kanapienis Naczelnik Wydziału Hodowli i Ochrony Lasu w Dyrekcji Generalnej.

• Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych oraz podlegające jej 42 Państwowe Przedsiębiorstwa Leśne (odpowiedniki polskich nadleśnictw),
• Państwowa Służba Terenów Chronionych oraz podlegające jej Parki Narodowe i Regionalne,
• Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska,
• Regionalne Departamenty Ochrony Środowiska.

Zbigniew Pychyński