Cmentarz z okresu I wojny światowej położony w leśnym kompleksie „Pustułka” jest jednym z wielu nekropolii położonych na skrajach naszych lasów.
Na porosłych mchem kamieniach z trudem można wyczytać rosyjskie, niemieckie, a czasem i polskie nazwiska, tylko data jest zawsze ta sama 1914 r. I tak na każdym krzyżu, na każdym kamieniu.
Leśnicy zawsze szanowali miejsca pochówku. W 85 letniej historii Lasów Państwowych nie zdarzyło się, aby jakiś leśniczy nie okazywał należnej czci dla ludzkich grobów. W dniu Święta Zmarłych palące się znicze na tych cmentarzach są wyrazem pamięci i tradycji chrześcijańskich.
Lasy Państwowe wspólnie z samorządami i innymi organizacjami od paru lat podejmują szereg działań, aby uchronić te szczególnie cenne miejsca, odrestaurować je, a tym samym ocalić od zapomnienia.Zgodnie z trzy letnią tradycją żołnierze Bundeswehry z Berlina w dniach od 6 do 13 sierpnia porządkowali teren cmentarza. A było, co robić. Przez prawie 100 letni okres istnienia tych cmentarzy przyroda po swojemu zaciera, można by powiedzieć zabliźnia rany.
Stare płyty nagrobne pozapadały się, drewniane krzyże spróchniały, kamienie porosły mchem.
Po usunięciu chwastów i oczyszczeniu nagrobków to historyczne miejsce znów nabrało wyrazu.
Uroczyste zakończenie prac porządkowych miało miejsce w dniu 13 sierpnia 2009r.
Przy obeliskach upamiętniających pamięć niemieckich i rosyjskich żołnierzy wieńce i kwiaty składali przedstawiciele ówcześnie walczących stron - żołnierzy niemieckich i rosyjskich. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi, Marszałek Województwa Łódzkiego, Starosta Powiatu Brzezińskiego, Burmistrzowie Brzezin i Koluszek, Wójtowie Gmin, a także przedstawiciele organizacji pozarządowych.
Cmentarze z okresu I wojny światowej są świadectwem historii tej ziemi, przypominają o „Bitwie Łódzkiej” – operacji wojskowej, w której poległo ponad 200 tysięcy żołnierzy. Wśród poległych było sporo Polaków, którzy siłą zostali wcieleni do armii zaborców.
Dbałość o miejsca pamięci, o historię ziemi jest istotnym elementem edukacji, a jednocześnie współczesnym wyrazem jednoczącej się Europy.
Jedynie płonące znicze przypominają nie tak odległą historię naszej ojczyzny.
Po zakończeniu oficjalnych uroczystości, już przy posiłku wymieniono drobne pamiątki, podziękowania i ustalano terminy następnych porządków.
Paweł Grabczyk
Nadleśnictwo Brzeziny
