|
|
Lekcja w Lesie mgr Grażyna Sołoducha Scenariusz zajęć zintegrowanych dla kl. II z edukacji przyrodniczo – leśnej opracowany przez mgr Grażynę Sołoducha – nauczycielkę Szkoły Podstawowej nr 19 w Łodzi.
Barwy jesieni
Las wita nas
materiały dla prowadzącego zajęcia Temat ośrodka: Barwy jesieni
Temat dnia: Las wita nas.
Czas trwania zajęć: 4 godziny Cele ogólne: - kształcenie umiejętności poprawnego wypowiadania się na podany temat
- zapoznanie z charakterystycznymi cechami wybranych gatunków drzew
- kształtowanie nawyku poszanowania przyrody
- rozwijanie wyobraźni i twórczej ekspresji
- wdrażanie do współpracy w grupie
- doskonalenie umiejętności układania i rozwiązywania zadań tekstowych
Cele operacyjne:
Uczeń - wypowiada się całymi zdaniami na podany temat,
- podaje skojarzenia do hasła „las”,
- tworzy mapę umysłu,
- podejmuje współpracę z kolegami,
- wykonuje prosty rysunek,
- mówi o swoich odczuciach,
- układa treść zadań,
- układa zadania do formuły matematycznej,
- rozwiązuje zadania tekstowe,
- podają części drzewa i krzewu,
- dokonuje podziału na drzewa iglaste i liściaste,
- poszukuje charakterystycznych cech danych gatunków drzew,
- określa cech trzymanego przedmiotu po dotyku,
- obserwuje otoczenie przyrodnicze,
- zapisuje obserwacje,
- posługują się atlasami roślin lub przewodnikami drzew i krzewów,
- łączy ze sobą różne materiały w pracy plastycznej,
- dba o estetyczne wykonanie pracy.
Metody (wg Okonia): - asymilacji wiedzy ( pogadanka, praca z tekstem i kartą pracy)
- waloryzacji ( ekspresja słowna, plastyczna, ruchowa)
- praktyczna (ćwiczenia praktyczne)
Formy pracy: - zbiorowa jednolita i zróżnicowana
- grupowa jednolita i zróżnicowana
- indywidualna jednolita i zróżnicowana
Środki dydaktyczne i materiały:
Małe kartki papieru, „sklerotki”, mazaki, kredki, duży karton, słuchawki lekarskie, kartonik do wykonania kompozycji plastycznej, torby na skarby i liście, notesiki, długopisy, torba na kompozycje plastyczne, kartki z zadaniami, karty pracy, dary do podziału na grupy, przewodniki lub atlasy drzew i krzewów. Przebieg zajęć: - Każdy uczeń zapisuje skojarzenia z tematem „las” metodą grafiti.
- Wspólnie tworzą jedną mapę umysłu.
- czytają swoje propozycje
- próbują podzielić je na grupy tematyczne np. owoce, nazwy roślin, zwierząt, krajobraz, przeznaczenie, opieka, korzyści dla człowieka, itp.
- do tak przygotowanej mapy doklejają kartki ze skojarzeniami
- wieszają na tablicy
- Zabawa „Fe – Turyści”
Dzielimy uczniów na dwie grupy. Każdy uczeń jednej grupy na małych karteczkach rysuje indywidualnie to co wylosuje od nauczyciela np.: drzewo (liściaste lub iglaste), grzyb, paproć, jagoda, orzeszki, szyszka, wiewiórka, ptak, zając, sarna itp. Może być po kilka ptaków ptaków czy drzew. Przyczepiają do ubrania, stają na środku sali – to jest nasz las. Drugiej grupie podajemy cicho instrukcję , że mają być niewłaściwie zachowującą się grupą turystów, która odwiedza las. Przez chwilę są w lesie i np. udają, że łamią gałęzie, straszą sarnę, gonią dzika, rzucają kamieniami w ptaki, łapią żuczka czy żabę i męczą ją, zachowują się bardzo głośno. Potem uczniowie obu grup kolejno wypowiadają się na temat : Jak się czuli? Czy było im z tym dobrze? Co powiedzieliby do tych turystów, gdyby mogli mówić? Grupa turystów również się wypowiada. Jeżeli jest taka potrzeba uczniowie mogą zamienić się rolami. - Rozmowa z dziećmi w nawiązaniu do zabawy i udzielenie odpowiedzi na pytanie Jak my powinniśmy zachować się w lesie, żeby na nas nie skarżyła się przyroda? Omówienie celu wycieczki do lasku.
- Wyjście do pobliskiego lasu lub parku czy na skwer.
- Uczniowie przypominają z jakich części składa się drzewo i krzew. Pokazują drzewa i krzewy.
- Wybierają drzewo, które chcą:: dotykają kory, tulą się do niego. Jeżeli mamy słuchawki lekarskie mogą posłuchać jak ciągnie soki. Najlepiej na brzozie..
- Poszukiwanie cech charakterystycznych dla wybranych gatunków drzew.
- Poszukiwanie drzewa tego samego gatunku.
Pokazujemy jakieś drzewo np. dąb (nie mówimy nazwy) i polecamy, aby wszyscy znaleźli takie drzewo, i przy nim stanęli. Ustalamy, że przy jednym drzewie nie może być więcej niż 5 uczniów. Warunki podyktuje nam otoczenie, czyli ilość i różnorodność drzew w pobliżu miejsca ćwiczeń. Sprawdzamy poprawność wykonania ćwiczenia i pytamy po czym poznali, że to jest właśnie takie samo drzewo, czyli szukamy cech charakterystycznych. Podajemy prawidłową nazwę, o ile nie zrobią tego dzieci.Zawsze zwracamy uwagę na liście. Każde dziecko musi wziąć po liściu z każdego drzewa, o którym rozmawia cała klasa. - Podział wszystkich drzew na dwie grupy.
Polecamy wszystkim, aby stanęli przy drzewach, które mają zupełnie inne liście. Jeżeli dzieci mają kłopoty dodajemy, że te liście zimą na drzewach też są zielone. Pytamy jak nazywają się liście u tych drzew i jak nazywają się drzewa, które mają igły. Jeżeli są dwa gatunki drzew np. świerk i sosna polecamy zobaczyć jak wyrastają igły z gałązki i przyjrzeć się gałęziom. Wracamy do tamtego drzewa i pytamy: Czy tamte liście to były igły? Jak nazywają się drzewa, które nie mają liści – igieł? - Bliższe poznanie innych drzew liściastych np.
- poszukaj drzewa o najbardziej kolorowych liściach podobnych trochę do kształtu dłoni. Znów ustawiają się przy drzewie i znów pytania i nazwa drzewa.
- poszukaj drzewa, na którym rosną kasztany. Analogicznie.
- poszukaj drzewa, którego kora rożni się bardzo kolorem od pozostałych drzew i dalej analogicznie.
- poszukaj drzewa, które ma wąskie, długie liście.
- poszukaj drzewa, które ma liść zbliżony najbardziej do serca.
Powtarzają nazwy wszystkich poznanych drzew. - Wykonują kompozycję plastyczną.
Otrzymują prostokątny karton z naklejoną taśmą dwustronnie klejącą. Spacerując szukają drzewa lub krzewu, który im się podoba. I odklejają taśmę, aby przykleić kawałek kory lub gałązki, owoc i liść. Jeżeli wiedzą, po upewnieniu się podpisują na dole kartonu. Z atlasem czy przewodnikiem szukają razem z nauczycielem nazwy rośliny. Podpisują i oddają pani. Będzie z tego dekoracja klasy. Zwracamy uwagę dzieci, na to, że nie wolno obrywać kory z rosnących drzew i łamać gałązek. - Układanie treści zadań z wykorzystaniem materiału przyrodniczego i rozwiązywanie ich. Wzór. Po prawej stronie rosną 4 dęby, a po lewej tylko 3. Ile dębów rośnie obok polany?
Tu rośnie 8 drzew iglastych, a tam 6. O ile drzew tu rośnie więcej?
Na gałęzi rosło 18 liści, ale 9 już opadło. Ile liści zostało na gałęzi?
Na klonie jest 16 ptaków, a na brzozie o 3 mniej. Ile ptaków jest na brzozie?
Możemy podział na grupy zrobić przed tym zadaniem i wtedy jedna grupa układa treść zadania do podanej przez nauczyciela formuły matematycznej, a inna rozwiązuje. - Uczniowie po dotyku rozpoznają otrzymane dary od nauczyciela („część„ drzewa)
Uczniowie stają w kole, trzymając ręce do tyłu. Nauczyciel rozdaje kawałek gałązki = patyczek, żołądź, listek, kawałek kory i prosi, aby nie oglądali i nie mówili co mają. Następnie prosi wybrane dziecko, aby określiło jakie cechy ma dar trzymany w ręku. Ci, którzy uważają, że mają to samo robią krok do przodu koła, mówią co to jest i pokazują. Nauczyciel daje każdemu zadanie napisane na kartce . Mają je przeczytać i nikomu nie mówić. Analogicznie postępujemy dalej dzieląc klasę na grupy.
Zadania są następujące: - Poszukaj (zapisz lub weź) coś co zostawił człowiek.
- Poszukaj (zapisz lub weź) coś miękkiego, puszystego lub lekkiego.
- Poszukaj (zapisz lub weź) oś kolorowego, ale nie zielonego.
- Swobodne chodzenie po lesie obok polanki i zbieranie skarbów pasujących do zadań.
Obserwujemy dzieci: karzemy jeszcze raz przeczytać zadanie lub przypominamy sami (najsłabszym dzieciom), że nie wszystko muszą brać. Jeśli widzą coś co im odpowiada to mogą zapisać. - Zabawa: Czy jesteś spostrzegawczy?
Każda grupa rysuje lub układa (z szyszek, gałązek) kwadrat z 9 polami (3 · 3). Może też być kwadrat o polach 4 · 4. Następnie ze swoich skarbów układa w każdym polu coś innego. Gdy wykonają polecenie do jednej grupy podchodzą wszyscy. Przyglądają się, nazywają co tam jest i zapamiętują. Następnie odwracają się, a właściciele grupy zmieniają położenie skarbów na inne pole (ustalamy 2 lub 3 zmiany). Uczniowie po odwróceniu się zgłaszają zaobserwowane zmiany. Następnie przechodzimy do pracy innej grupy.
Można zrobić inną zabawę np. ze skarbów czy darów lasu uczniowie każdej grupy układają kształt podanego przez nauczyciela liścia. Pozostali muszą odgadnąć z jakiego drzewa jest ten liść.
- Po powrocie do klasy uczniowie siadają w grupach i czytają cichutko jakie mieli zadania. Stwierdzają, że takie samo. Porządkują, segregują przyniesione skarby oraz zapisane wyrazy. (tak, aby się nie powtarzały).
- Każda grupa prezentuje swoje skarby, a pozostali próbują odgadnąć: Jak brzmiało ich zadanie?, czyli co mieli szukać lub zbierać.
- Wykonują kartę pracy (załącznik)
- Swobodne wypowiedzi na temat wycieczki i trudności w rozpoznawaniu drzew. Może być ukierunkowana rozmowa. (co zadziwiło, co ucieszyło, co się podobało, co było trudne, czego się dowiedzieli, co było nie tak i można byłoby zmienić)
- Zadanie pracy domowej.
Zebrane liście naklejają na karton i podpisują. - Kończą zdanie (rundka): Na dzisiejszych zajęciach ...................................................
Arkusze robocze dla ucznia 
|
