Las poza drewnem dostarcza nam również inne produkty zwane użytkami ubocznymi. To, co tak bardzo lubimy zbierać, a potem wykorzystywać w naszych domowych kuchniach. Chodzi oczywiście o runo leśne, które stanowi najniższą warstwę roślinności leśnej, występujące między podszytem a ściółką. Roślinami runa leśnego są grzyby, rośliny zielne i krzewinki do 0,5 m wysokości dające nam jadalne owoce.

Grzybobranie – to od wieków bardzo lubiane zajęcie wielu ludzi. Lasy w Polsce oferują bogaty wybór jadalnych gatunków grzybów. Jest ich ponad 1000 gatunków, a wśród nich znane wszystkim podgrzybki, koźlaki, maślaki, kurki, gąski, prawdziwki czy wreszcie opieńki. Część zbieranych grzybów przeznaczona jest na eksport, pozostała część wzbogaca swoim smakiem i aromatem potrawy na polskich stołach.
Jeżeli nie mamy pewności co do jadalności napotkanego grzyba, zostawmy go. Te, które są niejadalne dla człowieka często stanowią ważny pokarm dla zwierzyny bytującej w lesie. Pamiętajmy o tym wybierając się z koszykiem do lasu.

Owoce leśne: jagody, jeżyny, maliny, itp. są również dobrem, w szerokim znaczeniu tego słowa, które nas przyciąga. Mają charakterystyczny smak i zapach, a co najważniejsze są zdrowsze i bogatsze w witaminy niż te pochodzące z upraw ogrodowych (nie ujmując tym samym owocom wyhodowanym w naszych sadach).

Leśne smakołyki

Najważniejsze znaczenie gospodarcze mają owoce leśne roślin należących do rodziny wrzosowatych i różowatych. Do pierwszej rodziny botanicznej należą takie krzewinki jak: borówka czernica, borówka brusznica, borówka bagienna i żurawina błotna. Do rodziny różowatych – większość krzewów o jadalnych owocach m.in. róża dzika, jeżyny, malina właściwa, poziomka pospolita, głóg dwuszyjkowy, śliwa tarnina, jarzębina, jabłoń dzika.
Wśród jadalnych owoców leśnych, do najbardziej zasobnych w witaminę C należą: owoce dzikiej róży, owoce rokitnika zwyczajnego i berberysu zwyczajnego. Cukry proste, które są łatwo przyswajalne przez nasz organizm, zawierają: owoce berberysu zwyczajnego, śliwy tarniny, żurawiny błotnej i jeżyn. Kwasy organiczne, które nadają kwaśny smak i przedłużają trwałość owoców, można spotkać w owocach rokitnika zwyczajnego oraz w owocach żurawiny błotnej.
Kolejnym ważnym i cennym składnikiem naszych leśnych owoców są białka. Najzasobniejsze w związki azotowe są orzechy laskowe oraz orzeszki bukowe czyli bukiew. Najwięcej żelaza znajduje się w owocach poziomki pospolitej i borówce brusznicy. Fosfor w największych ilościach zmagazynowany jest w owocach maliny właściwej i borówki brusznicy, najwięcej magnezu natomiast zawierają owoce żurawiny błotnej.
Po przeczytaniu tych kilku zdań, myślę, że nie trzeba nikogo zachęcać do korzystania z ogólnodostępnej leśnej apteczki.

W Nadleśnictwie Radomsko pozyskanie płodów runa leśnego odbywa się tylko i wyłącznie na potrzeby osobiste. Zbieranie płodów runa leśnego na potrzeby przemysłowe bądź handel wymaga zgody Nadleśnictwa. Pozyskanie możliwe jest tylko w sposób zapobiegający niszczeniu bazy surowcowej, niedozwolone jest więc używanie zbieraczek do jagód niszczących krzewinki, lub niszczenie grzybni pozyskiwanych grzybów.