Aktualnie na świecie występujące lasy naturalne tj. ukształtowane na zasadach doboru naturalnego, charakteryzujące się dynamiczną równowagą poszczególnych czynników biologicznych i rozwijające się bez ingerencji człowieka stanowią nieliczne wyjątki. Nawet te są jednak pod wpływem oddziaływania człowieka, albowiem zanieczyszczenia powietrza, zmiany klimatyczne mają wpływ niezależnie od ustanowionych przez człowieka granic rezerwatów, czy parków narodowych.
Lasy naturalne charakteryzują się dużą odpornością na czynniki szkodliwe, odmiennie jest w lasach gospodarczych stanowiących olbrzymią większość lasów w Europie. Te, znajdujące się pod silną presją drzewostany, często poddane w historii rabunkowej gospodarce czy to przez zaborców (w przypadku lasów Polskich), czy w czasie II wojny światowej wymagają prowadzenia specjalistycznej gospodarki leśnej. Oparta ona jest na dużej wiedzy naukowej uzyskanej przez pokolenia, badające zależności pomiędzy składnikami ekosystemów. Wymagają one przebudowy tak by zapewniły trwałość istnienia lasów niezależnie od zmieniających się warunków. Racjonalna gospodarka leśna ma więc za zadanie pogodzenie potrzeby pozyskiwania surowców drzewnych (i nie tylko) z innymi obecnie coraz ważniejszymi zadaniami lasów (glebo- i wodochronność, oczyszczanie powietrza, funkcje rekreacyjne, tworzenie środowiska życia organizmów itp.)
Aktualnie gospodarka leśna stoi przed wieloma problemami. Specyfika wieloletniej przemiany pokoleń w lesie wymaga planowania i przewidywania ( zajmuje się tym dział Urządzanie Lasu) nie na przestrzeni roku czy dwóch (jak w przypadku rolnictwa), lecz 100 a nawet więcej lat, bo tyle trwa wzrost drzewa do jego okresu starzenia. Olbrzymie powierzchnie z występującą sosną jako gatunkiem głównym są wrażliwe na występowanie masowych pojawów szkodliwych owadów, rozprzestrzenianie się owadów, zwierząt, grzybów i innych organizmów (w wyniku działania człowieka), powoduje często zachwianie ekosystemów poprzez pojawienie się na danym terenie gatunku szkodliwego, często bez wrogów naturalnych. Przeciwdziałaniem i zwalczaniem zagrożeń dla lasu zajmuje się dział Ochrony Lasu.
Potrzeba pozyskania surowca drzewnego, żywicy, owoców leśnych, ziół i innych użytków leśnych w celu zaspokojenia potrzeb społeczeństwa, wymaga zaplanowania, opracowania metod nieszkodliwych dla środowiska, ustalenia wielkości możliwych do pozyskania bez naruszenia zasady trwałości użytkowania tymi czynnościami zajmuje się dział Użytkowania Lasu.
Wyhodowaniem, pielęgnacją, odnowieniem wyciętych fragmentów drzewostanów, ustaleniem najbardziej odpowiedniego składu gatunkowego zaspokajającego wszystkie potrzeby (tworzenie mikroklimatu, ochrona gleby, wód, dostarczanie surowca) zajmuje się dział Hodowli Lasu.