Hodowla lasu

Nasiennictwo i selekcja

Dział ten obejmuje zbiór wyselekcjonowanych nasion i szyszek oraz ich odpowiednie przygotowanie do wysiewu. Zbieramy nasiona tylko z wybranych pojedynczych drzew lub ściśle oznakowanych fragmentów lasu czy też ze specjalnie założonych plantacji nasiennych. Wszystko to po to, aby nowe młode pokolenie lasu było zdrowsze, odporniejsze na wszelkie zagrożenia, również przemysłowe, miało prawidłowo rozwiniętą koronę w celu uzyskania odpowiedniej powierzchni asymilującej zanieczyszczenia gazowe i pyłowe, aby drewno z niego pozyskane było jak najlepszej jakości. A więc prowadzimy bardzo surową selekcję i do rozmnażania wybieramy tylko najlepsze lasy rosnące w danym regionie. Nie sprowadzamy nasion np. ze Szczecina czy Wrocławia, ponieważ tam panują inne warunki klimatyczne, glebowe, wilgotnościowe, inne są zanieczyszczenia przemysłowe niż w okolicach Łodzi.

Nadleśnictwo Grotniki posiada na swym terenie 314 ha wybranych drzewostanów gospodarczych nasiennych, 6,90 ha plantacji nasiennej lipy, 95,48 ha upraw pochodnych sosny oraz przygotowuje się do założenia 5,85 ha plantacji nasiennej jodły.

 

Szkółkarstwo

 

Zebrane nasiona wysiewa się w tzw. szkółce leśnej. Jest to miejsce w środku lasu, gdzie po wycięciu starego lasu nie sadzi się nowego, a na powstałych pustych przestrzeniach przedzielonych pasami drzew i krzewów wysiewa się rządkami nasiona, podobnie jak na tradycyjnym polu. Po skiełkowaniu sadzonka w zależności od gatunku rośnie w szkółce od 1-go roku np. sosna do 3-ech lat w przypadku dęba czy buka. Przez ten czas sadzonki opielane są z chwastów, zabezpieczane przed chorobami grzybowymi i gradacjami szkodliwych owadów, podlewane w przypadku suszy, zraszane przy zagrożeniu od przymrozków, szkółkowane, nawożone kompostem, przygotowywane do życia w typowym lesie np. jodła, która lubi ocienienie wysiewana jest pod okapem starych drzew. Nadleśnictwo Grotniki posiada szkółkę leśną „Źródliska” w Grotnikach o powierzchni 6,95 ha i produkuje rocznie 2mln400tyś sadzonek na potrzeby własne i prywatnych właścicieli. Nadleśnictwo posiada również w ofercie handlowej drzewa i krzewy ozdobne.

Regionalny Bank Genów

Regionalny Bank Genów w nadleśnictwie Grotniki został wybudowany w 2001 roku.
Zaspokaja on potrzeby wszystkich nadleśnictw, położonych na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi w zakresie wyłuszczania szyszek, przysposabiania nasion
( stratyfikacja ) do wysiewu, a także przechowywania nasion, nawet przez kilka lat. Stanowi to zabezpieczenie bazy nasiennej  na lata, kiedy nie ma urodzaju nasion, bądź jest on bardzo słaby.
W Regionalnym Banku Genów wyłuszczane są takie gatunki jak: sosna, modrzew, daglezja, jodła. W pierwszym roku istnienia wyłuszczono łącznie około 6 ton szyszek. W kolejnych już latach były to ilości dużo większe, około 25 ton szyszek. Poza w/w gatunkami przechowuje się i przygotowuje przedsiewnie nasiona buka. Średnioroczna ilość przechowywanych nasion wynosi około1400 kg.
RBG jest jednym z najważniejszych obiektów tego typu w Lasach Państwowych. Niezbędne maszyny i urządzenia zostały zakupione w Szwecji.
 
 
 

Odnowienia i zalesienia

 

Jak już wspomniano na wstępie las wycina się w wieku kiedy , zaczyna ze starości zamierać. Każdy żywy organizm starzeje. Tak jest i z człowiekiem i drzewem. Stare drzewa przestają się rozwijać, zaczynają chorować, tracą stopniowo aparat asymilacyjny. Właśnie wtedy leśnicy wycinają drzewa, z reguły na niewielkich powierzchniach lub wręcz pojedynczo po całej powierzchni. W takich sytuacjach mówimy o tzw. rębniach złożonych. W przypadkach gdy gleba jest bardzo, bardzo uboga , sucha i silnie przepuszczalna wycina się stary las pasami czy smugami o większych powierzchniach , bo tylko na takich lubi rosnąć sosna , gatunek o najniższych wymaganiach glebowo-wodnych. Wtedy chodzi o tzw rębnie zupełne. W 2001r nadleśnictwo Grotniki rębniami złożonymi odnowiło 55ha lasu, a rębniami zupełnymi 24ha. Ponadto odnowiło 32ha halizn, płazowin, luk- tzn. powierzchni leśnych, gdzie praktycznie lasu już nie było a jedynie pojedyncze drzewa. Na gruntach porolnych również zasadzono młody las- w 2001r zalesiono 16ha pól. Bardzo cenne dla leśników są tzw. odnowienia naturalne. Są to fragmenty młodego lasu nie posadzonego przez leśników, lecz przez naturę. W drzewostanach wybranych leśnicy obserwują lata obsiewne danego gatunku i w roku, kiedy drzewa mają najwięcej nasion spulchniają pod nimi glebę, aby jak najwięcej nasion przyjęło się. Bywa ,że i bez tych zabiegów nasiona skiełkują a wtedy trzeba pielęgnować młody nalot. W 2001r nadleśnictw Grotniki zajmowało się odnowieniami naturalnymi na 9ha powierzchni leśnej.

Pielęgnacja lasu

 

Las wymaga pielęgnowania przez całe swoje życie, ale najwięcej uwagi wymaga młody las.W pierwszych dwóch latach po posadzeniu kilka procent sadzonek z różnych przyczyn wymiera. Część z nich wysycha w trakcie letnich upałów lub wygniwa podczas wielodniowych opadów, część zostaje zniszczona przez dziką zwierzynę lub wykopana przez ludzi. Powstałe przerwy w rzędach obsadzamy jeszcze raz. Ten pielęgnacyjny zabig nazwano poprawkami . Po posadzeniu młodych sadzonek również przez pierwsze 3 lata wykaszamy chwasty, trzcinnik, krzewy leśne, które niestety szybciej się rozrastają niż sadzonki drzew i szybko je zagłuszają. Zdarza się, że w sezonie wegetacyjnym należy wykaszać przeszkadzające rośliny dwa a nawet trzy razy. Mówimy wtedy o pielęgnowaniu gleby. W 2001r nadleśnictwo pielęgnowało 500ha upraw leśnych. Kiedy las trochę podrośnie i ma około 10 lat leśnicy wykonują kolejny zabieg pielęgnacyjny , a mianowicie tzw. czyszczenia wczesne. Podczas tych zabigów wycina się drzewka z objawami chorobowymi, przygłuszające sąsiednie, samosiewy zachwaszczajace ustalony skład gatunkowy np. w uprawie sosnowej rozsiewającą się brzozę, formuje się pokrój drzewka np. wycina się jeden z dwóch pędów wyrastających z jednego pnia, przycina się zbytnio wybujałe drzewka. W wieku od 10 do 20 lat w lesie wykonuje się kolejny zabieg pielęgnacyjny, podobny do poprzedniego, nieco intensywniejszy zwany czyszczeniem późnym. W 2001r nadleśnictwo wykonało 54ha czyszczeń wczesnych i 92ha czyszczeń późnych. Do zabiegów pielęgnacyjnych zalicza się także sadzenie podszytów. Są to nasadzenia wykonane w starszych ubogich lasach . Aby poprawić ich odporność naturalną wysadza się kilka czy nawet kilkanaście gatunków różnych krzewów i drzew, które są miejscem życia wielu gatunków pożytecznej flory i fauny leśnej. Z tych krzewów opadają różne liście, gałązki i igły polepszające skład próchnicy a co za tym idzie wzbogacające glebę. Ogólnie mówiąc podszyty poprawiają mikrosiedlisko leśne. W ubiegłym roku nadleśnictwo posadziło 23 ha podszytów.

Melioracje leśne

Zabiegiem pielęgnującym las przed jego posadzeniem są melioracje leśne. Po wycięciu starego lasu a przed posadzeniem nowego na powierzchni rośnie wiele krzewów, jeżyn , malin, wysokich chwastów. Należy je wykosić, aby na starcie nie zagłuszyły małych sadzonek. To są melioracje leśne, wykonane w 2001r na powierzchni 90ha.