Prawne formy ochrony przyrody są bardzo ważne, ale czy wystarczające? Na pewno nie. Konieczne jest, byśmy w każdym miejscu i w każdym czasie starali się postępować tak, by nie niszczyć rodzimej przyrody. Dotyczy to każdego z nas i każdej formy działalności gospodarczej, wykorzystującej zasoby środowiska przyrodniczego. Począwszy od nieśmiecenia w lesie i segregacji śmieci, a na budowaniu oczyszczalni ścieków i elektrofiltrów fabrycznych kominów kończąc. Wszystkie te działania - bezpośrednio lub pośrednio - oddziałują korzystnie na całą przyrodę, na jakość życia naszego i przyszłych pokoleń.

Również przed leśnikami stoją ważne zadania ochrony lasów jako takich, dla zapewnienia ich trwałego, korzystnego oddziaływania na klimat, stosunki wodne przyległych terenów, jakość powietrza, zdrowie fizyczne i psychiczne ludności. Umiejętnie hodowany las spełnia wszystkie wymienione zadania, dostarczając równocześnie drewna - naturalnego surowca o wszechstronnym zastosowaniu oraz wielu innych produktów.
Leśnicy - ci zatrudnieni bezpośrednio w lesie czy w wyższych uczelniach i instytutach badawczych - pracują nad tym, by coraz lepiej rozumieć las i doskonalić leśne rzemiosło. Aby móc wszechstronniej poznawać rządzące lasem prawidłowości, wypróbowywać nowe rozwiązania w gospodarce leśnej, powołano Leśne Kompleksy Promocyjne (LKP). Są to wybrane obszary leśne (nadleśnictwa), w których gospodarka leśna i ochrona przyrody ma charakter eksperymentalny, poznawczy. Uzyskane praktyczne rozwiązania problemów będą następnie wdrażane w całych Lasów Państwowych i proponowane prywatnym właścicielom lasów. Więcej o LKP można przeczytać m. in. na stronie Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.
O wadze, jaka leśnicy przywiązują do ochrony przyrody, może świadczyć fakt, że w skład Planu urządzania lasu (sporządzanego raz na 10 lat dla każdego nadleśnictwa) wchodzi Program ochrony przyrody, opisujący stan obiektów chronionych i wskazujący działania ochronne w skali nadleśnictwa.

Do czasu zakończenia badań nad wpływem różnych form gospodarki leśnej na cały ekosystem leśny, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych zatwierdził do stosowania ramowe, tymczasowe "wytyczne w sprawie doskonalenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych" (znane w "leśnym świecie" jako Zarządzenie Nr 11A).
Podstawową zasadą jest odejście od schematycznych, uproszczonych metod gospodarowania, głównie w hodowli lasu. Wszelkie działania w lesie mają być jeszcze bardziej dostosowane do konkretnych, niekiedy bardzo zmiennych (nawet na niedużej powierzchni) warunków siedliskowych (tzw. mikrozróżnicowanie, dotyczące głównie gleby) i drzewostanowych. Wprowadzane rozwiązania mają na celu zwiększanie bioróżnorodności lasów (zapewnienie warunków do rozwoju jak największej liczby gatunków roślin i zwierząt) oraz możliwie ścisłe dostosowanie świata organizmów żywych do warunków środowiskowych w danym miejscu (utrzymanie lub przywracanie zgodności biocenozy i biotopu). Wymaga to jednak dalszych badań, dalszego poszukiwania praktycznych metod uzyskania takiego stanu.

Z najważniejszych zaleceń wymienionych we wspomnianych wytycznych można wymienić następujące:

• prawidłowe gospodarowanie wodą - utrzymywanie istniejących i przywracanie dawnych śródleśnych zbiorników i cieków wodnych (tzw. małą retencja);
• zachowanie "nieużytków", jak bagna, torfowiska, wrzosowiska, wydmy (uznawanie ich za użytki ekologiczne);
• ograniczanie powierzchni zrębów zupełnych oraz pozostawianie na nich kęp drzew wraz z pozostałymi warstwami - podszytem i runem;
• stosowanie naturalnego odnowienia lasu wszędzie, gdzie to jest możliwe;
• w trakcie sztucznego odnawiania lasu stosowanie wielu gatunków drzew i krzewów, których wymagania odpowiadają warunkom glebowym danej powierzchni;
• pozostawienie w lesie wybranych martwych drzew oraz niektórych drzew starych aż do ich biologicznej śmierci (bezwzględnie drzew dziuplastych, zasiedlanych przez ptaki gnieżdżące się w dziuplach i nietoperze). Pozostawienie części martwego drewna służy zachowaniu różnorodności w przyrodzie, przez zapewnienie warunków do życia licznym gatunkom roślin (mchy, porosty, grzyby) i zwierząt (pajęczaki, owady, ślimaki), dla których martwe drewno jest domem, poza którym nie mogą istnieć;
• w ochronie lasu stosowanie zabiegów służącym zapobieganiu szkodom (profilaktyka) powodowanym przez owady i grzyby (na przykład poprawa warunków występowania ptaków i pożytecznych owadów: sadzenie gatunków roślin dających owoce, nektar, możliwość zakładania gniazd; utrzymywanie pojników, skrzynek lęgowych i dokarmianie podczas zimy). W wypadku konieczności zwalczania szkodliwych organizmów używanie najpierw metod mechanicznych i biologicznym, w wyjątkowych sytuacjach selektywnych środków chemicznych.