Przyroda (natura) to wszystko, co nas otacza: ziemia, wody, powietrze, skały, organizmy żywe. Składniki te, zestawione w różny sposób, tworzą zachwycające krajobrazy, przepiękne zbiorowiska roślin i zwierząt - rzeczywistość rządzącą się skomplikowanymi prawami (poznanymi przez człowieka tylko częściowo), bardzo różnorodną w swych przejawach, podlegającą ciągłym zmianom. Przyroda stanowi całość, złożoną z pasujących do siebie "kawałków", powiązanych siecią rozmaitych powiązań. Zmiana jednego składnika wpływa na inne (choć nie zawsze jest to widoczne, często niezrozumiałe).

Jeden z gatunków istot żywych - człowiek - od swego zarania wpływał na swoje otoczenie (środowisko) i poznawał (poznaje) skutki własnych poczynań, ucząc się na własnych (jakże licznych!) błędach.
Z reguły wpływ ten był (jest) dla środowiska niekorzystny. Wraz z nasileniem wykorzystywania zasobów przyrody pojawiła się jednak również świadomość tego, że nie są one niezniszczalne, niewyczerpalne. Stąd zaczęto oszczędzać to, co było cenne dla człowieka ze względów gospodarczych, użytkowych (np. wybrane gatunki drzew, zwierząt). Jeszcze wcześniej chroniono elementy przyrody z pobudek religijnych (święte gaje, góry), a następnie poznawczych (dotyczyło to szczególnie rzadkich składników przyrody - często cenne i interesujące jest dla nas to, co rzadko spotykane, unikalne, oryginalne). Chroniąc poszczególne składniki natury czy jej większe fragmenty kierowano się także względami estetycznych - człowiek ma wrodzone poczucie piękna, dobra; potrafi je odczuwać i pielęgnować to, co te uczucia wywołuje. Czuje, że otaczające go piękno uszlachetnia, czyni lepszym. Motyw ten dał początek tworzeniu rezerwatów i dbałości o piękno krajobrazu.

Obecnie świadomość tego, że człowiek nie jest "panem stworzenia" (w sensie tego, że może zmieniać bezkarnie rządzące nim prawa), ale "jest stworzeniem", jest chyba coraz powszechniejsza. Nie możemy panować nad trzęsieniami ziemi, tornadami, powodziami. Na każdym kroku przekonujemy się, że nasze nieprzemyślane działanie (nieliczące się z prawami natury) wcześniej lub później obróci się przeciwko nam. Stąd niezbędne jest ciągłe pogłębianie wiedzy o przyrodzie i zmiana naszego nastawienia, by móc racjonalnie korzystać z jej zasobów, zachować ją dla przyszłych pokoleń w stanie nie gorszym niż obecnie, "czynić sobie Ziemię poddaną".
Musimy zrozumieć, że chroniąc środowisko przyrodnicze - robimy to dla siebie.

Chrońmy przyrodę dla człowieka, a nie przed człowiekiem

Wszystkie działania, które służą wzrostowi tej świadomości, należy popierać, szukając coraz to nowych sposobów dotarcia do jak najwiekszej części społeczeństw, a zwłaszcza do najmłodszego pokolenia.