Hodowla lasu jest najważniejszą dziedziną wiedzy i praktyki leśnej. Jej celem jest uzyskanie zdrowych, dobrej jakości drzewostanów złożonych z drzew dostosowanych do warunków przyrodniczych (gleba, klimat), produkujących wartościowy surowiec drzewny.
Choć działania hodowlane skupiają się na drzewostanie, wywierają one wpływ na całe zbiorowisko leśne, ponieważ to właśnie drzewa wpływają decydująco na warunki panujące w pozostałych warstwach (podszyt, runo leśne), oddziałując na glebę i klimat (temperaturę, wilgotność i nasłonecznienie) wewnątrz lasu. Ma to również wpływ na życie organizmów zwierzęcych, ponieważ w lesie wszystko jest ze sobą powiązane - las jest całością, o czym muszą pamiętać leśnicy przy projektowaniu i przeprowadzaniu wszelkich prac, nie tylko z zakresu hodowli lasu.
By stworzyć drzewom jak nalepsze warunki leśnicy przeprowadzają różne zabiegi poprawiające żyzność i urodzajność gleby, np. wprowadzają krzewy (podszyt), regulują stosunki wodne w glebie czy też stosują specjalne sposoby jej przygotowania przed odnowieniem (ogólnie zabiegi te nazywamy melioracjami).

Hodowla lasu zaczyna się od maleńkich nasionek, z których powstają siewki, które - wzrastając i dojrzewając - dają w końcu dorodne drzewa zdolne do obradzania nasion. W hodowli dążymy do tego, by kolejne pokolenia drzew wyrastały z nasion jak najlepszych (ich znajdowaniem, pozyskiwaniem i przygotowaniem do wysiewu zajmuje się selekcja i nasiennictwo).
Tam, gdzie to możliwe, leśnicy otrzymują nowe drzewostany w sposób naturalny, drogą obsiewu nasion z drzew dojrzałych do wydawania potomstwa. Nie zawsze jest to jednak możliwe. Stąd w wielu miejscach las odnawia się sztucznie, przez wysiewanie nasion lub (częściej) przez sadzenie sadzonek wyhodowanych w szkółkach leśnych (zajmuje się tym szkółkarstwo leśne).
Młode pokolenie drzew wymaga z reguły pielęgnacji i ochrony przed chwastami, zwierzyną, szkodliwymi owadami i grzybami. Działania hodowlane muszą być często wspierane przez zabiegi z dziedziny ochrony lasu.
Przez cały okres istnienia drzewostanu leśnicy prowadzą w nim zabiegi (cięcia) pielęgnacyjne, które mają na celu usuwanie drzew złej jakości, a stwarzaniu jak najkorzystniejszych warunków tym, które są najlepsze, najdorodniejsze. Wiąże się to z pozyskaniem sporych ilości drewna (są to tzw. użytki przedrębne), zawsze jednak decydują potrzeby drzewostanu (względy hodowlane), a nie zapotrzebowanie na określony surowiec drzewny.